Odpoczynek tygodniowy i dzienny kierowcy - jak je liczyć

Piątek, 18:00, parking pod Lyonem. Do bazy w Polsce masz jeszcze dwa dni jazdy, a odpoczynek tygodniowy wypada właśnie teraz. Czy możesz go skrócić do 24 godzin, przespać w kabinie i oddać brakujące godziny później? Możesz, ale pod konkretnymi warunkami, a ten artykuł je zbiera. W skrócie: odpoczynek dzienny trwa co najmniej 11 godzin (skrócony 9), a tygodniowy 45 godzin (skrócony 24). Opisuję odpoczynek dzienny i tygodniowy według rozporządzenia (WE) nr 561/2006 po zmianach z pakietu mobilności i z rozporządzenia 2024/1258. Zasady są wspólne dla kierowców ciężarówek i autobusów, a tam, gdzie się różnią, piszę to wprost. Nie dotyczy to kierowców linii regularnych do 50 km. Rozporządzenia 561/2006 się do nich nie stosuje (art. 3 lit. a), a odpoczynek wyznacza ustawa o czasie pracy kierowców: co najmniej 11 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu, w wyjątkowych przypadkach nie mniej niż 24 (art. 31c w związku z art. 14). Od 1 lipca 2026 r. zasady z rozporządzenia obejmują też dostawczaki powyżej 2,5 tony w międzynarodowym przewozie rzeczy, z wyjątkiem przewozu na potrzeby własne z art. 3 lit. ha (art. 2 ust. 1 lit. aa).

Odpoczynek dzienny: 11 godzin, 9 godzin albo 3 + 9

Rozporządzenie zna trzy postacie odpoczynku dziennego (art. 4 lit. g):

• regularny - nieprzerwanie co najmniej 11 godzin;
• regularny dzielony - dwie części, z których pierwsza trwa nieprzerwanie co najmniej 3 godziny, a druga co najmniej 9 godzin;
• skrócony - nieprzerwanie co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11.

Odpoczynek musisz wykorzystać w każdym okresie 24 godzin, liczonym od końca poprzedniego odpoczynku dziennego albo tygodniowego (art. 8 ust. 2). Ten zegar nie ma nic wspólnego z północą. Jeśli skończyłeś odpoczynek o 5:00 w poniedziałek, kolejny musi się zmieścić przed 5:00 we wtorek. Gdy w tym oknie zmieści się co najmniej 9, ale mniej niż 11 godzin, odpoczynek jest skrócony.

Między dwoma odpoczynkami tygodniowymi możesz mieć najwyżej trzy skrócone odpoczynki dzienne (art. 8 ust. 4). Odpoczynek dzielony 3 + 9 jest regularny, więc nie wlicza się do tej puli. Trwa jednak łącznie 12 godzin, a nie 11.

W załodze kilkuosobowej zasada jest inna: każdy kierowca musi wykorzystać odpoczynek dzienny trwający co najmniej 9 godzin w ciągu 30 godzin od końca poprzedniego odpoczynku (art. 8 ust. 5).

Odpoczynek dzienny możesz spędzić w kabinie, bo zakaz z art. 8 ust. 8 rozporządzenia go nie obejmuje. Ustawa o czasie pracy kierowców dodaje warunek dla pracowników, do których stosuje się jej art. 14: pojazd stoi na postoju i ma miejsce do spania (art. 14 ust. 1).

Odpoczynek tygodniowy kierowcy: 45 godzin albo 24 godziny

Regularny odpoczynek tygodniowy trwa co najmniej 45 godzin. Skrócony trwa krócej, ale nie mniej niż 24 kolejne godziny (art. 4 lit. h). Zaczynasz go najpóźniej po zakończeniu sześciu okresów 24-godzinnych od końca poprzedniego odpoczynku tygodniowego (art. 8 ust. 6 akapit drugi).

Podstawowa reguła brzmi tak: w każdych dwóch kolejnych tygodniach wykorzystujesz co najmniej dwa regularne odpoczynki tygodniowe albo jeden regularny i jeden skrócony (art. 8 ust. 6 akapit pierwszy). W praktyce oznacza to przeplatanie odpoczynków: 45 godzin, 24 godziny, 45 godzin i tak dalej.

Kierowca w międzynarodowym przewozie rzeczy może wykorzystać dwa skrócone odpoczynki tygodniowe pod rząd, jeśli robi to poza państwem siedziby pracodawcy i swojego zamieszkania. W ciągu czterech kolejnych tygodni musi jednak mieć co najmniej cztery odpoczynki tygodniowe, w tym co najmniej dwa regularne (art. 8 ust. 6 akapity trzeci i czwarty). Kierowcy autobusów z tego odstępstwa nie korzystają. Mają za to własne, opisane niżej.

Odpoczynek, który przypada na przełom tygodni, zaliczasz do jednego z nich, nie do obu (art. 8 ust. 9). Odpoczynek dzienny możesz też przedłużyć do rozmiarów odpoczynku tygodniowego (art. 8 ust. 3).

Jak oddać rekompensatę za skrócony odpoczynek?

Każde skrócenie odpoczynku tygodniowego trzeba oddać równoważnym odpoczynkiem, wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia po tygodniu, w którym nastąpiło skrócenie (art. 8 ust. 6b). Przykład: w 10. tygodniu roku odpoczywałeś 30 godzin zamiast 45. Brakuje 15 godzin, które musisz wykorzystać w całości najpóźniej do końca 13. tygodnia.

Rekompensata nie może wisieć w powietrzu. Doklejasz ją do innego odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin (art. 8 ust. 7), na przykład do dziennego albo do kolejnego tygodniowego. Słowo „jednorazowo” oznacza, że 15 godzin z przykładu oddajesz w jednym bloku, a nie po trzy godziny przez pięć dni.

Gdy kierowca ciężarówki skorzystał z dwóch skróconych odpoczynków pod rząd, następny odpoczynek tygodniowy musi być poprzedzony rekompensatą za oba (art. 8 ust. 6b akapit drugi).

Gdzie wolno odpoczywać: kabina, nocleg, prom

Regularnego odpoczynku tygodniowego nie wolno spędzić w pojeździe. Dotyczy to także każdego odpoczynku tygodniowego dłuższego niż 45 godzin, który zawiera rekompensatę. Taki odpoczynek wykorzystujesz w miejscu zakwaterowania odpowiednim dla każdej płci, z zapleczem noclegowym i sanitarnym, a koszty pokrywa pracodawca (art. 8 ust. 8). Skrócony odpoczynek tygodniowy w kabinie jest dozwolony, bo ten zakaz go nie obejmuje. Odpowiedź na pytanie ze wstępu brzmi więc: tak, o ile oddasz brakujące godziny w terminie.

Przewoźnik musi tak organizować Twoją pracę, żebyś w każdym okresie czterech kolejnych tygodni mógł wrócić do bazy pracodawcy w państwie jego siedziby albo do domu. Tam wykorzystujesz co najmniej jeden regularny odpoczynek tygodniowy albo odpoczynek ponad 45 godzin zawierający rekompensatę. Po dwóch skróconych odpoczynkach pod rząd przewoźnik organizuje powrót przed regularnym odpoczynkiem ponad 45 godzin, który zawiera rekompensatę. Przedsiębiorstwo dokumentuje, jak spełnia ten obowiązek (art. 8 ust. 8a).

Na promie albo w pociągu regularny odpoczynek dzienny lub skrócony tygodniowy można przerwać najwyżej dwa razy innymi czynnościami trwającymi łącznie nie dłużej niż godzinę. Musisz mieć do dyspozycji kabinę sypialną, koję lub kuszetkę. Regularny odpoczynek tygodniowy wolno tak przerwać tylko wtedy, gdy podróż jest zaplanowana na co najmniej 8 godzin i masz kabinę sypialną (art. 9 ust. 1).

Autokar na wycieczce: odstępstwa z 2024 roku

Kierowca wykonujący pojedynczy okazjonalny przewóz osób, na przykład wycieczkę autokarową, może odroczyć odpoczynek tygodniowy o najwyżej 12 kolejnych okresów 24-godzinnych od poprzedniego regularnego odpoczynku tygodniowego (art. 8 ust. 6a). Rozporządzenie 2024/1258, które weszło w życie w maju 2024 r., uchyliło warunek dotyczący przewozu międzynarodowego. Odstępstwo przysługuje więc także na wycieczkach krajowych.

Warunki, które zostały:

• po odstępstwie kierowca wykorzystuje dwa regularne odpoczynki tygodniowe albo jeden regularny i jeden skrócony, co najmniej 24-godzinny; skrócenie oddaje przed końcem trzeciego tygodnia po zakończeniu odstępstwa (art. 8 ust. 6a lit. b);
• pojazd ma urządzenie rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia 3821/85, czyli tachograf cyfrowy (lit. c);
• przy jeździe między 22:00 a 6:00 pojazd obsługuje załoga kilkuosobowa albo okres prowadzenia skraca się do trzech godzin (lit. d).

Drugie odstępstwo dotyczy odpoczynku dziennego. Przy pojedynczym przewozie okazjonalnym trwającym co najmniej sześć dób kierowca może raz wykorzystać odpoczynek dzienny w ciągu 25 godzin zamiast 24, jeśli tego dnia prowadził łącznie najwyżej siedem godzin. Przy przewozie trwającym co najmniej osiem dób może tak zrobić dwa razy (art. 8 ust. 2a). Do czasu wprowadzenia cyfrowego formularza przejazdu kierowca uzasadnia te odstępstwa formularzem przejazdu i jego kopiami z poprzednich 56 dni (art. 16 ust. 4).

Porównanie sytuacji: ciężarówka w trasie i autokar na wycieczce

Zasada	Kierowca ciężarówki, przewóz międzynarodowy	Kierowca autokaru, przewóz okazjonalny
Dwa skrócone odpoczynki tygodniowe pod rząd	tak, poza krajem siedziby i zamieszkania (art. 8 ust. 6)	nie
Odroczenie odpoczynku tygodniowego do 12 dób	nie	tak, przy pojedynczym przewozie (art. 8 ust. 6a)
Odpoczynek dzienny w ciągu 25 godzin	nie	tak, przy przewozie od 6 dób i jeździe do 7 h (art. 8 ust. 2a)
Regularny odpoczynek tygodniowy w pojeździe	zakazany (art. 8 ust. 8)	zakazany (art. 8 ust. 8)
Rekompensata za skrócenie	do końca 3. tygodnia, w jednym bloku (art. 8 ust. 6b)	do końca 3. tygodnia po odstępstwie (art. 8 ust. 6a lit. b)

Najczęstsze błędy przy planowaniu odpoczynku

• Liczenie doby od północy. Okno 24 godzin zaczyna się z końcem poprzedniego odpoczynku (art. 8 ust. 2). Kto liczy od północy, łatwo przeoczy, że odpoczynek był w rzeczywistości skrócony, a takich wolno mieć tylko trzy między odpoczynkami tygodniowymi.
• Podział 9 + 3 zamiast 3 + 9. Pierwsza część musi trwać co najmniej 3 godziny, a druga co najmniej 9 (art. 4 lit. g). Odwrotna kolejność nie tworzy regularnego odpoczynku dzielonego.
• Regularny weekend w kabinie. Odpoczynek 45-godzinny albo dłuższy z rekompensatą wykorzystuje się poza pojazdem (art. 8 ust. 8). Wygodne łóżko w kabinie niczego tu nie zmienia.
• Rekompensata w ratach. Brakujące godziny oddajesz jednorazowo i razem z innym odpoczynkiem co najmniej 9-godzinnym (art. 8 ust. 6b i 7).
• Czwarty skrócony odpoczynek dzienny. Między dwoma odpoczynkami tygodniowymi dozwolone są trzy (art. 8 ust. 4).

Ile kosztuje przy kontroli przekroczenie tych zasad, zebraliśmy w artykule o karach ITD dla kierowcy.

Najczęstsze pytania

Czy skrócony odpoczynek tygodniowy mogę spędzić w kabinie?

Tak. Zakaz z art. 8 ust. 8 dotyczy regularnego odpoczynku tygodniowego i odpoczynku dłuższego niż 45 godzin, który zawiera rekompensatę. Skrócony odpoczynek możesz spędzić w pojeździe, ale brakujące godziny trzeba oddać w terminie.

Ile mam czasu na oddanie rekompensaty?

Do końca trzeciego tygodnia po tygodniu, w którym skróciłeś odpoczynek (art. 8 ust. 6b). Oddajesz ją jednorazowo, razem z innym odpoczynkiem trwającym co najmniej 9 godzin.

Czy odpoczynek 3 + 9 to odpoczynek skrócony?

Nie. To regularny odpoczynek dzienny wykorzystany w dwóch częściach (art. 4 lit. g), więc nie wlicza się do limitu trzech skróconych. Łącznie trwa jednak 12 godzin.

Kto płaci za nocleg podczas regularnego odpoczynku poza domem?

Pracodawca. Rozporządzenie mówi wprost, że wszelkie koszty zakwaterowania poza pojazdem pokrywa pracodawca (art. 8 ust. 8 akapit drugi).

Odpoczynki i przerwy należą do działu 2.1, który jest w części podstawowej testu kwalifikacyjnego zarówno dla kierowców ciężarówek, jak i autobusów. Więcej o samym teście piszemy na stronach kwalifikacja wstępna C i kwalifikacja wstępna D, a o całej ścieżce uprawnień na stronie kod 95.

Podsumowanie

• Regularny odpoczynek dzienny trwa co najmniej 11 godzin albo 3 + 9 godzin, a skrócony od 9 do 11 godzin (art. 4 lit. g rozporządzenia 561/2006).
• Między dwoma odpoczynkami tygodniowymi możesz mieć najwyżej trzy skrócone odpoczynki dzienne (art. 8 ust. 4).
• Regularny odpoczynek tygodniowy trwa 45 godzin, skrócony co najmniej 24 godziny, a w dwóch kolejnych tygodniach potrzebujesz co najmniej jednego regularnego (art. 8 ust. 6).
• Skrócenie oddajesz jednorazowo do końca trzeciego tygodnia, razem z innym odpoczynkiem co najmniej 9-godzinnym (art. 8 ust. 6b i 7).
• Regularnego odpoczynku tygodniowego nie spędzasz w kabinie, a za nocleg płaci pracodawca (art. 8 ust. 8).
• Kierowca autokaru na pojedynczym przewozie okazjonalnym może odroczyć odpoczynek tygodniowy do 12 dób, od 2024 r. także w kraju (art. 8 ust. 6a po zmianie rozporządzeniem 2024/1258).

Teksty przepisów: rozporządzenie (WE) nr 561/2006, wersja skonsolidowana w EUR-Lex oraz rozporządzenie (UE) 2024/1258 w EUR-Lex.

Stan prawny na 18 października 2026 r.