Przerwa 45 minut: jak ją dzielić i jakich błędów unikać

Ruszasz z magazynu o 6:00. O 8:00 stajesz na pół godziny na śniadanie. O 10:30 masz za sobą cztery godziny jazdy, więc robisz jeszcze kwadrans na kawę i jedziesz dalej. Razem 45 minut przerwy, więc wszystko się zgadza? Nie. Ten układ narusza przepisy, bo przerwa 45 minut ma określoną kolejność części, a nie tylko łączną długość: najpierw co najmniej 15, potem co najmniej 30 minut. W tym artykule wyjaśniam, jak brzmi art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, jak wolno dzielić przerwę, co nie jest przerwą i gdzie kierowcy najczęściej się mylą. Zasady dotyczą kierowców ciężarówek i autobusów, a od 1 lipca 2026 r. także dostawczaków powyżej 2,5 tony w międzynarodowym przewozie rzeczy i kabotażu (art. 2 ust. 1 lit. aa), z wyjątkiem przewozu na potrzeby własne z art. 3 lit. ha. Wyjątki dla przewozów autokarowych opisuję osobno.

Przerwa 45 minut - co mówi art. 7 rozporządzenia 561/2006

Po okresie prowadzenia pojazdu trwającym 4,5 godziny przysługuje Ci ciągła przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że zaczynasz okres odpoczynku (art. 7 akapit pierwszy). Jeśli po 4,5 godziny jazdy kończysz dzień i zaczynasz odpoczynek dzienny albo tygodniowy, osobnej przerwy nie potrzebujesz.

Okres prowadzenia to łączny czas jazdy od chwili, gdy ruszasz po odpoczynku albo przerwie, do momentu rozpoczęcia kolejnego odpoczynku albo przerwy. Może być ciągły albo przerywany (art. 4 lit. q). Krótkie postoje, które nie są przerwą w rozumieniu przepisów, nie zerują więc licznika. Jazda z 10-minutowymi postojami co godzinę nadal sumuje się do 4,5 godziny.

Po pełnej przerwie zaczyna się nowy okres prowadzenia i licznik 4,5 godziny startuje od zera. Przy 9 godzinach jazdy w ciągu dnia potrzebujesz więc co najmniej jednej pełnej przerwy, a przy 10 godzinach co najmniej dwóch (art. 6 ust. 1 i art. 7).

Jak dzielić przerwę: 15 + 30, nigdy odwrotnie

Zamiast jednej przerwy 45-minutowej możesz wziąć przerwę co najmniej 15-minutową, po której następuje przerwa co najmniej 30-minutowa. Obie muszą się zmieścić w okresie 4,5 godziny jazdy (art. 7 akapit drugi). Kolejność wynika wprost z brzmienia przepisu: najpierw krótsza część, potem dłuższa.

Prawidłowy przykład wygląda tak:

1. 6:00-8:00 - jazda (2 godziny);
2. 8:00-8:15 - przerwa 15 minut, pierwsza część;
3. 8:15-10:30 - jazda (2 godziny 15 minut, razem 4 godziny 15 minut);
4. 10:30-11:00 - przerwa 30 minut, druga część; przerwa jest kompletna;
5. od 11:00 - nowy okres prowadzenia, znów do 4,5 godziny.

Teraz przykład ze wstępu. Pół godziny o 8:00 spełnia warunek pierwszej części, bo trwa „co najmniej 15 minut”. Druga część musi jednak trwać co najmniej 30 minut, a kwadrans o 10:30 tego warunku nie spełnia. Przerwa nie jest więc kompletna. Licznik jazdy biegnie od 6:00 i po kolejnych 30 minutach jazdy przekroczysz 4,5 godziny bez wymaganej przerwy.

Postój krótszy niż 15 minut nie jest żadną częścią przerwy. Pięć minut na parkingu nie liczy się ani jako pierwsza, ani jako druga część.

Co nie jest przerwą

Przerwa to okres, w którym kierowca nie może prowadzić pojazdu ani wykonywać żadnej innej pracy i który wykorzystuje wyłącznie do wypoczynku (art. 4 lit. d). Z tej definicji wynika kilka praktycznych wniosków:

• Załadunek i rozładunek to inna praca (art. 4 lit. e rozporządzenia, art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o czasie pracy kierowców), a nie przerwa, nawet jeśli tylko nadzorujesz wózkarza.
• Tankowanie, sprawdzanie pojazdu i mycie szyb należą do codziennej obsługi pojazdu, którą ustawa zalicza do czasu pracy (art. 6 ust. 1 pkt 5 i 8 ustawy).
• Formalności, na przykład dokumenty przewozowe czy odprawa, to też praca (art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy).
• Czekanie na załadunek. Gdy czekasz przy rampie na załadunek, którego czasu nie znałeś przed wyjazdem, to czas pracy (art. 6 ust. 2 ustawy), a nie przerwa.
• Czekanie na granicy, na promie, w korku. Gdy musisz być gotów ruszyć, to okres pozostawania do dyspozycji, który ustawa definiuje jako „inny niż przerwy i czas odpoczynku” (art. 10 ust. 1).

Wyjątek dotyczy jazdy w załodze kilkuosobowej. Kierowca może wtedy wykorzystać 45-minutową przerwę w pojeździe prowadzonym przez drugiego kierowcę, pod warunkiem że nie pomaga mu w prowadzeniu (art. 7 akapit czwarty). Kierowca jadący sam nie ma takiej możliwości, bo przerwa w jadącym pojeździe wymaga, żeby ktoś inny prowadził.

Przerwa z rozporządzenia a przerwa z ustawy o czasie pracy kierowców

Ustawa o czasie pracy kierowców ma własną przerwę, liczoną od czasu pracy, a nie jazdy. Po sześciu kolejnych godzinach pracy przysługuje co najmniej 30 minut, jeśli pracujesz nie dłużej niż 9 godzin, albo co najmniej 45 minut, jeśli pracujesz dłużej. Tę przerwę można dzielić na części po co najmniej 15 minut (art. 13 ust. 1).

Obie przerwy się nie sumują. Jeśli wykorzystałeś przerwę z art. 7 rozporządzenia, przerwy z art. 13 ustawy już się do Ciebie nie stosuje (art. 27 ust. 4 ustawy). Ustawa reguluje też rozliczenie: przerwy z art. 7 zalicza się do czasu dyżuru, ale 15 minut z nich wlicza się do czasu pracy, jeśli Twój dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin (art. 27 ust. 1 i 3).

Na liniach regularnych do 50 km rozporządzenie 561/2006 nie obowiązuje (art. 3 lit. a). Kierowca takiej linii ma przerwę co najmniej 30-minutową przy łącznym dziennym czasie jazdy od 6 do 8 godzin i co najmniej 45-minutową przy jeździe dłuższej niż 8 godzin. Przerwę można dzielić na części po co najmniej 15 minut, ale nie wolno jej wziąć przed rozpoczęciem ani po zakończeniu dziennej jazdy (art. 31b ust. 1 i 2 ustawy).

Najczęstsze błędy przy przerwie

• Odwrócona kolejność 30 + 15. Druga część musi trwać co najmniej 30 minut (art. 7 akapit drugi). Przy kolejności 30 + 15 przerwa nie jest kompletna.
• Trzy kwadranse zamiast 15 + 30. Podział na trzy części po 15 minut nie jest przewidziany w art. 7. Nawet łagodniejsza reguła dla autokarów, opisana niżej, dopuszcza tylko dwie części.
• Rozładunek jako przerwa. To inna praca (art. 4 lit. e). Przerwa zaczyna się dopiero wtedy, gdy przestajesz pracować.
• Za późna druga część. Obie części muszą się zmieścić w okresie 4,5 godziny jazdy. Przerwa skończona po 4 godzinach 40 minutach jazdy oznacza 10 minut jazdy ponad limit.
• Przerwa „w trasie” bez zmiennika. Przerwa w jadącym pojeździe jest możliwa tylko w załodze kilkuosobowej (art. 7 akapit czwarty).
• Kilkuminutowe postoje. Postój krótszy niż 15 minut nie jest częścią przerwy i nie zatrzymuje licznika 4,5 godziny (art. 4 lit. q).

Porównanie sytuacji: kto może dzielić przerwę inaczej

Rozporządzenie 2024/1258 dodało do art. 7 regułę dla kierowców wykonujących okazjonalne przewozy osób, czyli na przykład wycieczki autokarowe. Mogą oni zastąpić przerwę 45-minutową dwiema przerwami, z których każda trwa co najmniej 15 minut, rozłożonymi w okresie prowadzenia (art. 7 akapit trzeci). Motyw 8 tego rozporządzenia wyjaśnia, że łącznie przerwy nadal muszą trwać co najmniej 45 minut. W praktyce kierowca autokaru może więc zrobić na przykład 20 i 25 minut albo 15 i 30, a przepis nie wskazuje kolejności części. Kontrolerowi musisz wykazać, że to przewóz okazjonalny: wypełnionym formularzem przejazdu i kopiami formularzy z poprzednich 56 dni (art. 16 ust. 4 rozporządzenia 561/2006).

Sytuacja	Jak wolno wykorzystać przerwę	Przepis
Kierowca ciężarówki albo autobusu, jazda w pojedynkę	45 min albo 15 + 30 min, w tej kolejności	art. 7 akapity 1-2 rozp. 561/2006
Załoga kilkuosobowa	jak wyżej, przerwę 45 min można wykorzystać w jadącym pojeździe	art. 7 akapit 4
Okazjonalny przewóz osób (autokar)	także dwie części po co najmniej 15 min, łącznie 45 min	art. 7 akapit 3, motyw 8 rozp. 2024/1258
Linia regularna do 50 km	30 min przy 6-8 h jazdy, 45 min powyżej 8 h, części od 15 min	art. 31b ustawy o czasie pracy kierowców

Ile kosztuje przy kontroli przekroczenie tych zasad, zebraliśmy w artykule o karach ITD dla kierowcy.

Najczęstsze pytania

Czy mogę podzielić przerwę na 30 i 15 minut?

Kierowca ciężarówki albo autobusu w przewozie innym niż okazjonalny nie może. Przepis wymaga najpierw co najmniej 15, a potem co najmniej 30 minut (art. 7 akapit drugi). Kierowca wykonujący okazjonalny przewóz osób może podzielić przerwę na dwie części po co najmniej 15 minut, łącznie co najmniej 45 minut.

Czy przerwa liczy się do czasu pracy?

W części tak. Według ustawy o czasie pracy kierowców 15 minut przerwy z art. 7 wlicza się do czasu pracy, jeśli dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin. Pozostałą część zalicza się do czasu dyżuru (art. 27 ust. 1 i 3).

Czy postój na granicy albo w korku to przerwa?

Nie, jeśli musisz być gotów ruszyć. Ustawa wymienia czas oczekiwania na przejściach granicznych i w związku z ograniczeniami w ruchu jako okres pozostawania do dyspozycji, inny niż przerwy (art. 10 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców). Postój może być przerwą tylko wtedy, gdy nie prowadzisz, nie pracujesz i wypoczywasz (art. 4 lit. d rozporządzenia).

Czy po przerwie 45 minut licznik jazdy zaczyna się od zera?

Tak. Okres prowadzenia trwa od rozpoczęcia jazdy po przerwie albo odpoczynku (art. 4 lit. q), więc po pełnej przerwie znów masz do dyspozycji 4,5 godziny.

Przerwy i odpoczynki należą do działu 2.1 w części podstawowej testu kwalifikacyjnego, wspólnej dla kandydatów na kierowców ciężarówek i autobusów. O przygotowaniu do testu piszemy na stronach kwalifikacja wstępna C i kwalifikacja wstępna D, a całą ścieżkę uprawnień opisujemy na stronie kod 95.

Podsumowanie

• Po 4,5 godziny łącznej jazdy przysługuje Ci co najmniej 45 minut ciągłej przerwy, chyba że zaczynasz odpoczynek (art. 7 rozporządzenia 561/2006).
• Przerwę dzielisz tylko na 15, a potem 30 minut, i obie części muszą się zmieścić w okresie 4,5 godziny jazdy.
• Postoje krótsze niż 15 minut nie są częścią przerwy i nie zerują licznika jazdy (art. 4 lit. q).
• Załadunek, tankowanie i formalności to praca, a nie przerwa (art. 4 lit. d i e, art. 6 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców).
• Kierowca autokaru w przewozie okazjonalnym może wziąć dwie części po co najmniej 15 minut, łącznie 45 minut (art. 7 akapit trzeci, motyw 8 rozporządzenia 2024/1258).
• Wykorzystana przerwa z rozporządzenia zastępuje przerwę z art. 13 ustawy o czasie pracy kierowców (art. 27 ust. 4).

Teksty przepisów: rozporządzenie (WE) nr 561/2006, wersja skonsolidowana w EUR-Lex, rozporządzenie (UE) 2024/1258 w EUR-Lex oraz ustawa o czasie pracy kierowców, Dz.U. 2026 poz. 477 w ISAP.

Stan prawny na 18 października 2026 r.