Pakiet mobilności: co zmienił w pracy kierowcy zawodowego

Czy po pakiecie mobilności możesz jeszcze spędzić weekend w kabinie, jak często firma musi Cię sprowadzić do domu i kiedy za granicą należy Ci się tamtejsza płaca? Pakiet mobilności to trzy unijne akty z 15 lipca 2020 r., które zmieniły zasady pracy kierowców ciężarówek (C) i autobusów (D) w przewozach międzynarodowych. Część zmian dotyczy obu grup, część tylko przewozu rzeczy, i tam, gdzie to ważne, piszemy o tym wprost. Krótko: regularnego weekendu w kabinie już nie spędzisz, powrót do domu lub bazy przysługuje co cztery tygodnie, a tamtejsza płaca należy Ci się przy kabotażu i przewozach między dwoma innymi państwami. Poniżej omawiamy po kolei odpoczynek i powrót do domu, tachograf, delegowanie oraz kabotaż.

Co to jest pakiet mobilności i od kiedy obowiązuje

Pakiet tworzą trzy akty opublikowane 31 lipca 2020 r.:

• rozporządzenie (UE) 2020/1054 zmieniło rozporządzenie 561/2006 o czasie jazdy i odpoczynku oraz rozporządzenie 165/2014 o tachografach. Weszło w życie dwudziestego dnia po publikacji, czyli 20 sierpnia 2020 r. (art. 3), a część przepisów stosuje się od 31 grudnia 2024 r.;
• rozporządzenie (UE) 2020/1055 zmieniło zasady dostępu do zawodu przewoźnika i rynku, w tym kabotaż; stosuje się od 21 lutego 2022 r. (art. 4);
• dyrektywa (UE) 2020/1057 wprowadziła szczególne zasady delegowania kierowców. Państwa stosują ją od 2 lutego 2022 r. (art. 9 ust. 1), a w Polsce wdraża ją ustawa o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym.

Dla kierowcy najważniejsze są pierwszy i trzeci akt, bo zmieniają Twój tydzień pracy i wynagrodzenie za granicą. Drugi dotyczy głównie przewoźnika, ale wpływa na to, gdzie i jak długo jeździsz.

Powrót do domu i odpoczynek w kabinie po pakiecie mobilności

Powrót co cztery tygodnie, czasem co trzy

Przewoźnik musi organizować Twoją pracę tak, żebyś w każdym okresie czterech kolejnych tygodni mógł wrócić do centrum operacyjnego pracodawcy w państwie jego siedziby albo do swojego miejsca zamieszkania. Tam wykorzystujesz co najmniej jeden regularny odpoczynek tygodniowy albo odpoczynek ponad 45 godzin, który zawiera rekompensatę (art. 8 ust. 8a rozporządzenia 561/2006 w brzmieniu z 2020 r.). Motyw 14 rozporządzenia 2020/1054 mówi, że kierowca powinien mieć swobodę wyboru, gdzie spędzi ten odpoczynek. Przewoźnik dokumentuje, jak spełnia ten obowiązek, i pokazuje tę dokumentację kontroli.

Krótszy termin powstaje, gdy wykorzystasz dwa skrócone odpoczynki tygodniowe pod rząd. Taką możliwość ma tylko kierowca w międzynarodowym przewozie rzeczy, poza państwem siedziby, pod warunkiem że w ciągu czterech tygodni wykorzysta co najmniej cztery odpoczynki tygodniowe, z czego dwa regularne (art. 8 ust. 6 akapit trzeci). Wtedy przewoźnik musi umożliwić Ci powrót przed regularnym odpoczynkiem z rekompensatą (art. 8 ust. 8a akapit drugi). W praktyce po trzech tygodniach.

Regularny odpoczynek tygodniowy poza pojazdem

Regularnego odpoczynku tygodniowego i każdego odpoczynku tygodniowego dłuższego niż 45 godzin, który jest rekompensatą, nie wolno spędzać w pojeździe. Wykorzystujesz go w miejscu zakwaterowania odpowiednim dla każdej płci, z zapleczem noclegowym i sanitarnym, a koszty pokrywa pracodawca (art. 8 ust. 8). Skrócony odpoczynek tygodniowy w kabinie jest nadal dozwolony. Polska ustawa przewiduje za odpoczynek regularny w pojeździe grzywnę dla kierowcy 50 zł (załącznik nr 1 do ustawy o transporcie drogowym, lp. 5.7).

Jak liczyć skrócenia i do kiedy oddać rekompensatę, wyjaśniamy w tekście o odpoczynku dziennym i tygodniowym.

Inne zmiany w czasie jazdy

Pakiet zmienił jeszcze trzy reguły. W załodze możesz wykorzystać 45-minutową przerwę w jadącym pojeździe, jeśli nie pomagasz kierowcy, który prowadzi (art. 7). W wyjątkowych okolicznościach możesz przekroczyć dzienny i tygodniowy czas jazdy o godzinę, a po 30-minutowej przerwie o dwie godziny, żeby dojechać do bazy albo domu na odpoczynek tygodniowy (art. 12). Pakiet rozszerzył też zakaz premii, który istniał wcześniej, na kierowców pozostających w dyspozycji przewoźnika: przewoźnik nie może płacić premii zależnych od przejechanych kilometrów, szybkości dostawy czy ilości ładunku, jeśli zachęcają do łamania przepisów (art. 10 ust. 1). Szczegóły limitów opisujemy w artykule o czasie pracy kierowcy.

Tachograf po pakiecie mobilności

Od 2 lutego 2022 r. kierowca z tachografem cyfrowym wprowadza symbol państwa, do którego wjechał, na początku pierwszego postoju po przekroczeniu granicy (art. 34 ust. 7 rozporządzenia 165/2014). Wcześniej obowiązywał tylko symbol na początku i końcu dziennego okresu pracy. Ten wpis jest potrzebny między innymi do rozliczenia delegowania, o którym niżej.

Pakiet wprowadził też obowiązek wymiany starszych urządzeń na tachografy inteligentne w pojazdach używanych w innym państwie niż państwo rejestracji, czyli w transporcie międzynarodowym (art. 3 ust. 4 i 4a rozporządzenia 165/2014). Terminy liczy się od wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji 2021/1228 (19 sierpnia 2021 r.). Pojazdy z tachografem analogowym albo cyfrowym starszym niż inteligentny musiały go mieć wymieniony do 31 grudnia 2024 r. (art. 3 ust. 4), a pojazdy z inteligentnym tachografem pierwszej generacji do sierpnia 2025 r. (art. 3 ust. 4a). W przewozie międzynarodowym jeździsz więc już tylko z tachografem inteligentnym drugiej generacji. Tachograf inteligentny sam zapisuje położenie pojazdu przy przekroczeniu granicy, załadunku i rozładunku (art. 8 ust. 1), więc zwalnia Cię z ręcznego wpisu państwa na początku i końcu dnia pracy (art. 34 ust. 7 akapit czwarty). Symbol po przekroczeniu granicy nadal wpisujesz sam.

Od 31 grudnia 2024 r. przy kontroli okazujesz zapisy i wydruki z bieżącego dnia i z 56 poprzednich dni (art. 36 ust. 2 rozporządzenia 165/2014, art. 3 rozporządzenia 2020/1054). Obsługę urządzenia krok po kroku opisujemy w tekście o symbolach i wpisach w tachografie.

Od 1 lipca 2026 r. rozporządzenie 561/2006, a z nim obowiązek tachografu, obejmuje też międzynarodowy przewóz rzeczy i kabotaż pojazdami powyżej 2,5 tony łącznie z przyczepą (art. 2 ust. 1 lit. aa rozporządzenia 561/2006). Jeśli zdarza Ci się jeździć za granicę samochodem dostawczym powyżej 2,5 tony, te zasady dotyczą Cię także w nim. Wyjątkiem jest niezarobkowy przewóz na potrzeby własne przedsiębiorstwa lub kierowcy, gdy prowadzenie pojazdu nie jest głównym zajęciem (art. 3 lit. ha).

Delegowanie kierowców: kiedy należy Ci się zagraniczna płaca

Kierowca delegowany jest pracownikiem delegowanym w rozumieniu dyrektywy 96/71/WE, więc za czas delegowania obowiązują go warunki zatrudnienia państwa przyjmującego. To państwo musi je udostępnić przewoźnikom i kierowcom w przystępny sposób, łącznie z obowiązkowymi składnikami wynagrodzenia (art. 1 ust. 9 dyrektywy 2020/1057). Dyrektywa rozstrzyga, kiedy jesteś delegowany, a kiedy nie:

Rodzaj przewozu	Delegowanie?	Przepis dyrektywy 2020/1057
przewóz dwustronny rzeczy, z Polski za granicę albo z zagranicy do Polski	nie	art. 1 ust. 3
przewóz dwustronny z jednym dodatkowym załadunkiem lub rozładunkiem po drodze	nie, jeśli pojazd ma tachograf inteligentny	art. 1 ust. 3 akapit trzeci i piąty; art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o delegowaniu kierowców
przewóz dwustronny osób, także z wycieczkami lokalnymi za granicą	nie	art. 1 ust. 4
tranzyt bez załadunku, rozładunku i wysadzania pasażerów	nie	art. 1 ust. 5
kabotaż, czyli przewóz krajowy w innym państwie	tak	art. 1 ust. 7

Delegowanie kończy się, gdy opuszczasz państwo przyjmujące, wykonując przewóz międzynarodowy (art. 1 ust. 8). Przewoźnik zgłasza je przez system IMI najpóźniej w chwili rozpoczęcia i daje Ci dokumenty, które masz w pojeździe na papierze albo w telefonie (art. 1 ust. 11 lit. b):

• kopię zgłoszenia delegowania z systemu IMI;
• dowody przewozów w państwie przyjmującym, na przykład elektroniczny list przewozowy e-CMR;
• zapisy tachografu, w tym symbole państw, w których byłeś.

Polska ustawa o delegowaniu kierowców przenosi te reguły do naszego prawa: wymienia przewozy, przy których kierowca nie jest delegowany (art. 4), i dokumenty, które kierowca delegowany do Polski ma w pojeździe (art. 10, t.j. Dz.U. 2025 poz. 797). Ta sama ustawa zmieniła ustawę o czasie pracy kierowców: kierowca w przewozach międzynarodowych nie jest w podróży służbowej w rozumieniu Kodeksu pracy (art. 26f ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców). Wynagrodzenie kierowcy delegowanego może być płatne w dwóch ratach (art. 26i).

Kabotaż i powrót pojazdu do bazy

Te dwie reguły z rozporządzenia 2020/1055 dotyczą przewoźników rzeczy, ale przekładają się na Twoje trasy:

• po zakończeniu kabotażu w danym państwie ten sam pojazd nie może tam wykonywać kabotażu przez cztery dni (art. 8 ust. 2a rozporządzenia 1072/2009 w brzmieniu z 2020 r.);
• pojazdy w przewozach międzynarodowych muszą wracać do jednej z baz w państwie siedziby przewoźnika najpóźniej w ciągu ośmiu tygodni od wyjazdu (art. 5 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1071/2009 w brzmieniu z 2020 r.);
• przewoźnik musi mieć dowody każdego przewozu kabotażowego i poprzedzającego go przewozu międzynarodowego (art. 8 ust. 3 rozporządzenia 1072/2009).

Powrót pojazdu co osiem tygodni to coś innego niż Twój powrót co cztery tygodnie. Pierwszy dotyczy ciężarówki i przewoźnika, drugi kierowcy.

Tabela: pakiet mobilności w datach i liczbach

Zmiana	Od kiedy	Przepis
Zakaz regularnego odpoczynku tygodniowego w pojeździe, nocleg na koszt pracodawcy	20 sierpnia 2020 r.	art. 8 ust. 8 rozp. 561/2006
Powrót kierowcy do bazy albo domu co 4 tygodnie	20 sierpnia 2020 r.	art. 8 ust. 8a rozp. 561/2006
Symbol państwa po przekroczeniu granicy	2 lutego 2022 r.	art. 34 ust. 7 rozp. 165/2014
Szczególne zasady delegowania kierowców	2 lutego 2022 r.	art. 9 dyr. 2020/1057
Kabotaż: 4 dni przerwy, powrót pojazdu co 8 tygodni	21 lutego 2022 r.	rozp. 2020/1055
Zapisy do okazania z 56 dni	31 grudnia 2024 r.	art. 36 rozp. 165/2014
Wymiana tachografów analogowych i starszych cyfrowych na inteligentne w przewozie międzynarodowym	do 31 grudnia 2024 r.	art. 3 ust. 4 rozp. 165/2014
Wymiana inteligentnych tachografów pierwszej generacji	do sierpnia 2025 r.	art. 3 ust. 4a rozp. 165/2014
Pojazdy powyżej 2,5 t w przewozie międzynarodowym	1 lipca 2026 r.	art. 2 ust. 1 lit. aa rozp. 561/2006

Najczęstsze pytania

Czy pakiet mobilności zakazał spania w kabinie?

Nie. Zakazał spędzania w pojeździe regularnego odpoczynku tygodniowego i odpoczynku ponad 45 godzin z rekompensatą (art. 8 ust. 8 rozporządzenia 561/2006). Odpoczynek dzienny i skrócony tygodniowy w kabinie są nadal dozwolone.

Kto decyduje, czy wracam do domu, czy do bazy firmy?

Przepis daje dwie możliwości: centrum operacyjne pracodawcy w państwie jego siedziby albo Twoje miejsce zamieszkania (art. 8 ust. 8a). Według motywu 14 rozporządzenia 2020/1054 kierowca powinien mieć swobodę wyboru, gdzie spędzi odpoczynek, a przewoźnik ma powrót umożliwić i udokumentować.

Czy przy przewozie z Polski do Niemiec jestem kierowcą delegowanym?

Nie, to przewóz dwustronny (art. 1 ust. 3 dyrektywy 2020/1057). Delegowanym stajesz się przy kabotażu w Niemczech albo przy przewozie między dwoma innymi państwami niż Polska, który nie mieści się w wyjątkach dyrektywy.

Czy pakiet dotyczy kierowców autobusów?

Tak, w części. Zakaz regularnego odpoczynku w pojeździe, powrót co cztery tygodnie, zmiany w tachografie i delegowanie obejmują też przewóz osób. Dwa skrócone odpoczynki tygodniowe pod rząd i reguły kabotażu z rozporządzenia 2020/1055 dotyczą przewozu rzeczy.

Przepisy pakietu należą do materiału kwalifikacji wstępnej i szkolenia okresowego. Jak zdobyć i odnowić uprawnienia, wyjaśniamy na stronie kod 95.

Podsumowanie

• Pakiet mobilności to rozporządzenia 2020/1054 i 2020/1055 oraz dyrektywa 2020/1057, wszystkie z 15 lipca 2020 r.
• Przewoźnik musi umożliwić Ci powrót do bazy albo domu w każdym okresie czterech tygodni, a po dwóch skróconych odpoczynkach pod rząd wcześniej (art. 8 ust. 8a rozporządzenia 561/2006).
• Regularny odpoczynek tygodniowy spędzasz poza pojazdem, w zakwaterowaniu opłaconym przez pracodawcę (art. 8 ust. 8).
• Od 2 lutego 2022 r. wpisujesz w tachografie symbol państwa po przekroczeniu granicy, a od 31 grudnia 2024 r. okazujesz zapisy z 56 dni (art. 34 ust. 7 i art. 36 rozporządzenia 165/2014).
• Przy kabotażu jesteś kierowcą delegowanym i masz w pojeździe kopię zgłoszenia z IMI, dowody przewozów i zapisy tachografu; przewóz dwustronny i tranzyt delegowaniem nie są (art. 1 dyrektywy 2020/1057).
• Od 1 lipca 2026 r. przepisy o czasie jazdy i tachografie obejmują też międzynarodowy przewóz rzeczy pojazdami powyżej 2,5 tony (art. 2 ust. 1 lit. aa rozporządzenia 561/2006).

Teksty przepisów: rozporządzenie (UE) 2020/1054 w EUR-Lex, dyrektywa (UE) 2020/1057 w EUR-Lex oraz ustawa o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym, Dz.U. 2025 poz. 797 w ISAP.

Stan prawny na 18 października 2026 r.